Ποιος είναι ανόητος;

Πες μου: εκείνος που κατηγορεί κάποιον για πράγματα που δεν έκανε, ή εκείνος που ούτε κάτω από αυτές τις συνθήκες δεν ταράχτηκε;

Διότι εάν το να μην ταράσσεται και να μην αντιδρά κανείς, ούτε όταν ακόμα προκληθεί με άδικες κατηγορίες σε βάρος του , είναι δείγμα φιλοσοφίας και ανεξίκακης διάθεσης, το να εξεγείρεται κανείς και να εξάπτεται χωρίς να προκαλείται, πόσο μεγάλης ανοησίας χαρακτηριστικό δείγμα είναι;

      Δεν λέω ακόμα ποιος τόπος τιμωρίας προορίζεται για εκείνους που βρίζουν με τέτοιες ύβρεις και βλασφημούν τον πλησίον.

Αλλά τι; Σε είπε «άτιμο και προερχόμενο από άτιμους, ή ευτελή και καταγόμενο από ευτελείς»;

Πάλι έστρεψε την προσβολή στον εαυτό του. Διότι ο μεν τίμιος θα φανεί και αξιοσέβαστος, εκείνος όμως ο οποίος είναι πράγματι ευτελής, έτσι θα αποδειχτεί απέναντι στους άλλους (διότι το να αποδίδει κανείς τέτοιες κατηγορίες ως προσβολές, εννοώ την ευτελή καταγωγή, είναι πράγματι χαρακτηριστικό δείγμα μικροψυχίας)· εκείνος αντίστοιχα θα είναι μεγάλος και αξιοθαύμαστος, καθόσον δεν δίνει καμία σημασία σε αυτό το πράγμα και δε σχηματίζει μια τέτοια γνώμη για την ταπεινότητα της καταγωγής αυτού, αλλά συμπεριφέρεται έτσι, όπως εάν άκουγε ότι έχει κάτι από το οποίο υπερέχει από τους άλλους.


     Αλλά θα σε κατηγορήσει ίσως ως μοιχό και άλλα παρόμοια; Εδώ και να γελάς πρέπει· διότι όταν δεν προσβάλλεται η συνείδηση, δεν μπορεί να έχει θέση ο θυμός. Αφού μάλιστα σκεφθούμε και ποιες φήμες για πονηρά και βδελυρά πράγματα ξεστομίζουν κάποιοι για παραπτώματα άλλων ανθρώπων, ούτε τότε πρέπει να στεναχωριόμαστε.

Διότι εκείνο που  επρόκειτο να μάθει ο καθένας εκ των υστέρων, αυτό ήδη το φανέρωσε εκείνος. Κατέστησε λοιπόν τον εαυτό του αναξιόπιστο σε όλους, επειδή δεν γνωρίζει να συγκαλύπτει τα παραπτώματα του πλησίον, και έτσι ντρόπιασε περισσότερο τον εαυτό του, παρά τον άλλο, και κάθε λιμάνι έκλεισε για να καταφύγει σε καιρό ανάγκης και δημιούργησε για τον εαυτό του ευθύνες φοβερές ενώπιον της μέλλουσας κρίσης· διότι δεν θα αποστραφούν όλοι τόσο αυτόν (του οποίου τα αμαρτήματα γνωστοποιήθηκαν), όσο εκείνον που φανέρωσε εκείνα που δεν έπρεπε να αποκαλύψει.

Εσύ όμως μην πεις τίποτε από εκείνα που γνωρίζεις,αλλά σιώπησε, εάν θέλεις να αποκτήσεις καλή φήμη.

Διότι όχι μόνο θα ανατρέψεις τα όσα έχουν λεχθεί, όχι μόνο θα τα καλύψεις, αλλά θα πετύχεις και άλλο καλό· διότι όχι μόνο θα ανατρέψεις τα όσα έχουν ειπωθεί και θα τα καλύψεις, αλλά θα κάνεις και άλλο καλό: δεν θα επιτρέψεις πλέον να σχηματίζεται ιδέα κακή σε βάρος σου.

Σε κατηγορεί ο τάδε; Πες εσύ: «Αν τα γνώριζε όλα, δεν θα έλεγε τόσα μόνο». Σας προκάλεσαν θαυμασμό και έκπληξη τα λόγια αυτά; Κι όμως πρέπει να τα μιμείσθε· διότι γι’ αυτό τα λέμε σε εσάς όλα, όσα έχουν λεχθεί από τους έξω[:δηλαδή όσα δεν ανήκουν στις Γραφές], όχι επειδή δεν έχουν άπειρα τέτοια οι Γραφές, αλλά επειδή αυτά μπορούν να κάνουν κάποιον να ντραπεί περισσότερο· διότι και η Γραφή γνωρίζει να ομιλεί με σκοπό να αισθανθεί ντροπή ο πιστός, όπως όταν λέει «καὶ ἐὰν ἀσπάσησθε τοὺς φίλους ὑμῶν μόνον, τί περισσὸν ποιεῖτε; οὐχὶ καὶ οἱ τελῶναι οὕτω ποιοῦσιν; ( δηλαδή: και αν χαιρετάτε μόνο τους φίλους σας Ιουδαίους, τι σπουδαίο κάνετε; Δεν κάνουν έτσι και οι τελώνες;)». [Ματθ.5,47].

Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος