Δέν χωρεῖ ἀμφιβολία ὅτι «πᾶν καλόν καί ἀγαθόν διά τῆς νηστείας κατορθοῦται καί τελειοῦται» (Γρηγ. Παλαμᾶ, Ὁμιλία Θ, Ρ.G. 151, 105 Β).

Καί ἀκόμη νηστεία δέν ὁρίζεται μόνον ἡ «ἀποχή βρωμάτων» ἀλλά καί ἡ «Ἀλλοτρίωσις τῶν κακῶν», ὡς λέγει ὁ Μέγας Βασίλειος.

Πρωτίστως οἱ ἱεροί Κανόνες τῆς Ἐκκλησίας ὁρίζουν περί τοῦ θεσμοῦ τῆς νηστείας σέ ἀναφορά μέ τό ἅγιον Πάθος τοῦ Κυρίου.

Ὁ 69ος Ἀποστολικός κανών εἶναι ἡ βάση. Διακελεύει τά ἑξῆς: «Εἰ τίς ἐπίσκοπος ἤ πρεσβύτερος ἤ διάκονος ἤ ὑποδιάκονος ἤ ἀναγνώστης ἤ ψάλτης τήν ἁγίαν Τεσσαρακοστήν τοῦ Πάσχα οὐ νηστεύει ἤ τετράδα ἤ παρασκενήν, καθαιρείσθω, ἐκτός εἰ μή δι’ ἀσθένειαν σωματικήν ἐμποδίζοιτο, εἰ δέ λαϊκός εἴη ἀφοριζέσθω».

Φυσικά ἐκτός ἀπό τίς ἀρχαιότατες αὐτές ἡμέρες νηστειῶν Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς καί Τετάρτης καί Παρασκευῆς, ὑπάρχουν καί οἱ ἄλλες γνωστές ἡμέρες νηστείας, Χριστουγέννων, Δεκαπενταύγουστου, ἁγίων Ἀποστόλων, παραμονῆς Θεοφανείων, Ὑψώσεως τιμίου Σταύρου, Ἀποτομῆς τῆς κεφαλῆς τοῦ Ἰωάννου τοῦ Προδρόμου τοῦ Βαπτιστοῦ καί ἄλλες.


Εἰδικώτερα γιά τό θέμα τῆς νηστείας πρό τῆς θείας Κοινωνίας οἱ ἱεροί Κανόνες δέν προβλέπουν κάποια εἰδική νηστεία.

Ἐννοεῖται βέβαια ὅτι ὁ πιστός ὁ ὁποῖος προσέρχεται στήν θεία Κοινωνία τηρεῖ τίς καθιερωμένες ἀπό τήν Ἐκκλησία νηστεῖες ἀλλά καί τυχόν νηστεία πού ἔχει ἐπιβάλει ὁ πνευματικός πατέρας ὡς ἐπιτίμιο.


Ὑπάρχει ἀκόμη καί ὁ 29ος κανών τῆς Πενθέκτης Οἰκουμενικῆς Συνόδου, ὁ ὁποῖος ὁρίζει ὅτι οἱ πιστοί, Κληρικοί καί λαϊκοί, ὀφείλουν νά προσέρχονται στήν θεία Εὐχαριστία νηστικοί.

Αυτό πρέπει να το έχουμε υπόψιν μας όταν προσερχόμαστε σε απογευματινή Θεία Λειτουργία.