Ἡ δὲ ἰδοῦσα (τον Γαβριήλ) διεταράχθη ἐπὶ τῷ λόγῳ αὐτοῦ, καὶ διελογίζετο ποταπὸς εἴη ὁ ἀσπασμὸς οὗτος» (Λουκ. α’ 29). Τι παιδικότητα!Η Μαρία είναι πραγματικά ένα παιδί.Ο Κύριος είπε: «Ἐὰν μὴ στραφῆτε καὶ γένησθε ὡς τὰ παιδία, οὐ μὴ εἰσέλθητε εἰς τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν» (Ματθ. ιη΄γ’).Ο κόσμος αυτός, με τους πειρασμούς και τις επιθυμίες του, γερνά γρήγορα τον άνθρωπο.

Η παιδική μας ηλικία είναι πολύ μικρή, σύντομη και στην εποχή μας συντομεύεται ακόμα περισσότερο. Ποιος μπορεί να γυρίσει και να ξαναγίνει παιδί;

Η Μαρία ήταν παιδί κι έμεινε παιδί σ’ όλη της τη ζωή επειδή ήταν αγνή και αθώα, επειδή είχε φόβο Θεού και υπακοή σ’ Αυτόν.

Γι’ αυτό κι είχε μπει στην βασιλεία του Υιού Της προτού ακόμα Αυτός κηρύξει την βασιλεία Του. Γιατί η βασιλεία του Θεού βρισκόταν μέσα Της (πρβλ. Λουκ. ιζ΄ 21).


Η παιδικότητά της την έκανε να τρομάξει με την εμφάνιση του αγγέλου. Η παιδική της απλότητα την έκανε ν’ απορήσει, να διερωτηθεί τί να σήμαινε ο ασπασμός του. Στη συμπεριφορά της αυτή δεν υπήρχε τίποτα το ψεύτικο, το θεατρικό. Όλα ήταν παιδικά, απλά, αγνά, καθαρά κι αθώα.+++++++++++++++++++Ο μέγας αρχάγγελος, ο Γαβριήλ, που παρίστατο στη δημιουργία του ανθρώπου και του χρόνου, που είχε την δύναμη να διαβάζει τις ψυχές των ανθρώπων, κατάλαβε αμέσως την ταραχή και τις ανήσυχες σκέψεις της Παρθένου πιο καθαρά απ’ ό,τι εμείς βλέπουμε το σώμα μας. Είδε την ταραχή της ψυχής της και την καθησύχασε γρήγορα με τα αγγελικά λόγια του:

«Μὴ φοβοῦ, Μαριάμ· εὗρες γὰρ χάριν παρὰ τῷ Θεῷ» (Λουκ. α΄ 30).

Μη φοβάσαι, παιδί μου! Μη φοβάσαι κεχαριτωμένη κόρη του Θεού!Μη φοβάσαι υπερευλογημένη πάνω απ’ όλους τους ανθρώπους, γιατί από σένα θα ’ρθει η χάρη του Θεού σ’ ολόκληρο το ανθρώπινο γένος! Μὴ φοβοῦ, εὗρες γὰρ χάριν παρὰ τῷ Θεῷ!

Τα τελευταία αυτά λόγια του αναιρούν τους ισχυρισμούς κάποιων δυτικών θεολόγων σχετικά με την «άσπιλη σύλληψή» Της, ότι δηλαδή η Παρθένος Μαρία γεννήθηκε από τους γονείς της χωρίς τη σκιά της αμαρτίας του Αδάμ. Αν ήταν έτσι τα πράγματα, γιατί να της πει ο άγγελος ότι βρήκε χάρη στο Θεό; Η χάρη και το έλεος του Θεού, που υποδηλώνουν και τη συγχώρηση, δίδονται σ’ εκείνον που έχει ανάγκη το έλεος, που το αναζητά.


Η πάναγνος Παρθένος έκανε ηρωικές προσπάθειες για να οδηγήσει την ψυχή της στον Θεό. Και στην ανοδική αυτή προσπάθειά της συνάντησε το έλεος του Θεού.Ο άγιος Ανδρέας Κρήτης, εμπνευσμένος από τη χάρη του Θεού για την αποστολή του αρχάγγελου Γαβριήλ, έγραψε το ακόλουθο σχόλιο για την Αγία Παρθένο:

«Μὴ φοβοῦ, εὗρες γὰρ χάριν παρὰ τῷ Θεῷ», μια χάρη που δεν την έλαβε ούτε η Σάρα ούτε η Ρεββέκα. Βρήκες τη χάρη που ούτε η Μεγάλη Άννα δεν αξιώθηκε να βρει. Έγιναν κι αυτές μητέρες, αλλά έχασαν την παρθενικότητά τους. Εσύ όμως έγινες μητέρα, αλλά διατήρησες και την παρθενία σου ανέπαφη. Γι’ αυτό μη φοβάσαι, γιατί βρήκες χάρη στο Θεό, μια χάρη που κανένας άλλος εκτός από Σένα δεν έλαβε από τότε που δημιουργήθηκε ο χρόνος.

Η αγνή ψυχή της Παρθένου ηρέμησε. Και τότε ο φτερωτός αρχάγγελος του Θεού της έδωσε το μεγαλύτερο από τα ουράνια μηνύματα: «Ἰδοὺ συλλήψῃ ἐν γαστρὶ καὶ τέξῃ υἱόν, καὶ καλέσεις τὸ ὄνομα αὐτοῦ Ἰησοῦν. οὗτος ἔσται μέγας καὶ υἱὸς ὑψίστου κληθήσεται, καὶ δώσει αὐτῷ Κύριος ὁ Θεὸς τὸν θρόνον Δαυῒδ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ, καὶ βασιλεύσει ἐπὶ τὸν οἶκον Ἰακὼβ εἰς τοὺς αἰῶνας, καὶ τῆς βασιλείας αὐτοῦ οὐκ ἔσται τέλος» (Λουκ. α΄ 31-33).

Ο αγγελιοφόρος του Θεού μιλάει καθαρά, με λεπτομέρειες. Θα συλλάβεις «ἐν γαστρὶ», λέει, δηλαδή σωματικώς. Την ίδια περίπου έκφραση χρησιμοποιεί ο Ψαλμωδός όταν λέει στον 50ο ψαλμό του (στιχ. 12) «καὶ πνεῦμα εὐθὲς ἐγκαίνισον ἐν τοῖς ἐγκάτοις μου». Δίνοντας έμφαση στο λόγο ἐν γαστρὶ ο αρχάγγελος, είναι σα να θέλει προκαταβολικά να μας προφυλάξει από τις πλανεμένες διδασκαλίες των αιρετικών Δοκητών ότι ο Χριστός τάχα δεν είχε πραγματικό σώμα κι ότι δε γεννήθηκε πραγματικά. Πως δεν ήταν δηλαδή πραγματικά και σωματικά άνθρωπος, αλλά ένα ομοίωμά του.

Αλλά και το όνομα Ιησούς είναι γεμάτο νοήματα. Αυτό το όνομα έφερε κι ο γιός του Ναυή, που οδήγησε τους Ισραηλίτες στη γη της επαγγελίας, προεικονίζοντας έτσι το ρόλο του Σωτήρα Ιησού που οδήγησε το ανθρώπινο γένος στην πραγματική κι αιώνια γη της επαγγελίας, τη βασιλεία των ουρανών.Όλα τα υπόλοιπα που είπε ο Αρχάγγελος απέβλεπαν σε μια προσπάθεια να πείσει την Παρθένο πως ο γιός της θα ήταν ο αναμενόμενος Μεσσίας. Πως θα ήταν Υιός του Υψίστου. Πως ο Θεός θα του έδινε τον θρόνο του Δαβίδ και πως θα γινόταν παντοτινός βασιλιάς του οίκου Ιακώβ.Ολ’ αυτά βρίσκονταν στο νου κάθε Ισραηλίτη, αλλά πολύ περισσότερο στο νου της πνευματικά φωτισμένης Παρθένου Μαρίας. Το μόνο που έμενε τώρα ήταν ν’ αποκτήσει συγγενική σχέση με τον Μεσσία. Ο Αρχάγγελος δεν της τ’ αποκάλυψε όλα σχετικά με τον Κύριο Ιησού, παρά μόνο όσα της ήταν γνωστά από τις προφητείες και κατανοητά από την αγία Γραφή. Δεν της μίλησε για τον παγκόσμιο και πανανθρώπινο ρόλο του Ιησού ως Σωτήρα όλων των ανθρώπων και των φυλών.Δεν της είπε πως θα είναι ο ιδρυτής της πνευματικής βασιλείας, ο κριτής ζώντων και νεκρών. Ακόμα λιγότερα της φανέρωσε πως ο Υιός της θα είναι ο Λόγος του Θεού, το Ένα από τα Τρία αιώνια Πρόσωπα της Αγίας Τριάδας.


Αν της τα είχε πει ολ’ αυτά, η ταραχή της θα ήταν πολύ μεγαλύτερη. Η παιδικότητα κι η αγνότητά Της δεν την έκαναν και παντογνώστρια. Είχε πολλά ακόμα να μάθει από το γιο της, τόσο στον παρόντα χρόνο, όταν «συνετήρει τὰ ρήματα ταῦτα συμβάλλουσα ἐν τῇ καρδίᾳ αὐτῆς» (Λουκ. β΄ 19), όσο και στην αιωνιότητα. Ο Αρχάγγελος κινήθηκε πιστά μέσα στο πλαίσιο της ιουδαϊκής παράδοσης και αντίληψης. Συγκέντρωσε και ένωσε οργανικά όλα όσα ήταν σκόρπια στους προφήτες (Ησ. θ΄ 6-8, ι΄ 16, ια΄ 1, Ιερ. κε΄ 5, λ΄ 9, Ιεζ. λδ΄ 24, Ωσηέ γ΄ 5, Μιχ. ε΄ 4, Ψαλμ. ρλα΄ 11, Δαν β΄ 44 κ.λπ.). Κι ολ’ αυτά τα γνώριζε καλά η Παρθένος. «Ὤμοσε Κύριος τῷ Δαυίδ ἀλήθειαν καὶ οὐ μὴ ἀθετήσει αὐτήν· ἐκ καρποῦ τῆς κοιλίας σου θήσομαι ἐπὶ τοῦ θρόνου σου» (Ψαλμ. ρλα΄ 11).Η Παρθένος άκουσε το ουράνιο μήνυμα και με την παιδική της αγνότητα ρώτησε τον επισκέπτη της: «Πῶς ἔσται μοι τοῦτο, ἐπεὶ ἄνδρα οὐ γινώσκω;» (Λουκ. α΄ 34). Τα λόγια αυτά δεν εκφράζουν κάποια δυσπιστία στο αγγελικό μήνυμα, αλλά την καθαρότητα και την αθωότητά της.Τι θ’ απαντούσε κάποιος από σας σ’ ένα παρόμοιο μήνυμα που θα σας έφερνε ο πιο ασυνήθιστος επισκέπτης; Αυτό που θα γινόταν στη σίγουρα φοβισμένη και τρέμουσα καρδιά σας θα ήταν αυτό που ένιωσε κι η αγνή Παρθένος; Εκείνη δεν είπε κανένα λόγο παραπανίσιο. Αν η ερώτησή της ήταν παραπανίσια για την ίδια, δεν είναι όμως για μας. Για χάρη μας το ευλογημένο πνεύμα της έκανε την ερώτηση που όλοι μας θα θέλαμε να κάνουμε, αφού δεσμευόμαστε από τους φυσικούς νόμους. Για να’χουμε γέννηση, είναι απαραίτητος ο άντρας. Πού λοιπόν είναι ο άντρας εδώ; Αυτό είναι που όλοι μας θα είχαμε ρωτήσει, επειδή ζούμε μακριά από την ελευθερία που απολαμβάνει ο παντοδύναμος Θεός, επειδή νιώθουμε πάνω μας το βάρος των φυσικών νόμων. Έτσι για χάρη μας, ήταν απαραίτητο να κάνει η Παρθένος την ερώτηση αυτή. Για ν’ ακούσουμε την απάντηση του Θεού από τον Αρχάγγελο. Ποια απάντηση έδωσε ο Αρχάγγελος;«Πνεῦμα Ἅγιον ἐπελεύσεται ἐπὶ σὲ καὶ δύναμις ὑψίστου ἐπισκιάσει σοι· διὸ καὶ τὸ γεννώμενον ἅγιον κληθήσεται υἱὸς Θεοῦ. καὶ ἰδοὺ Ἐλισάβετ ἡ συγγενής σου καὶ αὐτὴ συνειληφυῖα υἱὸν ἐν γήρει αὐτῆς, καὶ οὗτος μὴν ἕκτος ἐστὶν αὐτῇ τῇ καλουμένῃ στείρᾳ· ὅτι οὐκ ἀδυνατήσει παρὰ τῷ Θεῷ πᾶν ρῆμα» (Λουκ. α΄ 35-37).Αυτή είναι μια πλήρης και ικανοποιητική απάντηση. Ὅπου Θεὸς βούλεται, νικᾶται φύσεως τάξις. Όταν ο ζων Θεός εφαρμόζει το θέλημα Του για να εργαστεί τη σωτηρία του ανθρώπου, η φύση κι οι νόμοι της ατονούν, είναι σα να μην υπάρχουν. «Η χάρη δεν υπόκειται στο νόμο της φύσης», λέγει ο άγιος Γρηγόριος Νεοκαισαρείας. Ο ίδιος ο ανακαινιστής του κόσμου ολόκληρου, ο Κύριος Ιησούς, μαρτυρεί πως «τὸ πνεῦμα ἐστί τὸ ζωοποιοῦν» (Ιωάν. στ΄ 63).Το Πνεύμα χορηγεί ζωή άμεσα και έμμεσα. Το Πνεύμα του Θεού έδωσε άμεσα ζωή στον παράδεισο, πριν από την πτώση. Μετά την πτώση έδινε ζωή έμμεσα, με τη δημιουργία ψυχής και σώματος. Αναφέρουμε την έμμεση αυτή ενέργεια του Αγίου Πνεύματος ως «φυσική», σύμφωνη με το φυσικό νόμο. Το Πνεύμα του Θεού όμως έχει το δικαίωμα και την απεριόριστη δυνατότητα να δώσει ζωή και άμεσα, σύμφωνα με τη θέληση και την πρόνοια του Θεού για τη σωτηρία των ανθρώπων. Αλλά και σε σχέση με την έμμεση δωρεά της ζωής, πάλι το Πνεύμα είναι ο Κύριος και Ζωοδότης. Από μόνη της η φύση δεν είναι παρά σκιά, ένα παραπέτασμα, απ’ όπου ενεργεί το Πνεύμα. Υπάρχουν όμως βαθμοί και στάδια εμμεσότητας. Το Πνεύμα μερικές φορές ενεργεί περισσότερο κι άλλες πάλι λιγότερο έμμεσα. Τέτοια παραδείγματα έχουμε με τις παραγωγικές και τις στείρες γυναίκες. Η Ελισάβετ ήταν στείρα, αλλά όχι απόλυτα. Το ίδιο γινόταν με τη μητέρα του Ισαάκ, του Σαμψών και του Σαμουήλ. Η σύλληψη μιας ηλικιωμένης γυναίκας δεν μπορούμε να πούμε ότι είναι άμεση ενέργεια του Πνεύματος, αφού όλες οι γυναίκες που είναι απόγονοι της Εύας, παραγωγικές ή στείρες, συλλαμβάνουν «ἐν ἁμαρτίαις», δεν είναι αμέτοχες σαρκικών επιθυμιών και παθών. ++++++++++++++++++ Η μόνη σύλληψη με άμεση ενέργεια, με την ενέργεια του Πνεύματος της ζωής, είναι η σύλληψη της πάναγνης Παρθένου Μαρίας. Στην ιστορία της δημιουργίας, από τον Αδάμ μέχρι το Χριστό, ποτέ δεν είχαμε περιστατικό τέτοιας γέννησης. Αυτή είναι η μοναδική περίπτωση στην ως τώρα ιστορία, αλλά και στην αιωνιότητα. Κι αυτή είναι η σύλληψη και γέννηση του Κυρίου και Θεού και Σωτήρα μας Ιησού Χριστού.«Ὅτι οὐκ ἀδυνατήσει παρὰ τῷ Θεῷ πᾶν ρῆμα». Αυτό σημαίνει πως κάθε λόγος του Θεού εφαρμόζεται στην ολότητά του. Ο Θεός μας λέει με τον εμπνευσμένο προφήτη Του Ησαΐα: «Ἰδοὺ ἡ παρθένος ἐν γαστρὶ ἔξει καὶ τέξεται υἱόν» (Ησ. ζ΄ 14). Αυτό εκπληρώνεται τώρα. Από την ίδια τη στιγμή της δημιουργίας του κόσμου, το μόνο που μπορούμε να πούμε για το Θεό είναι πως «εἴπε καὶ ἐγενήθησαν». «Τὰ λόγια Κυρίου λόγια ἁγνά, ἀργύριον πεπυρωμένον, δοκίμιον τῆ γῆ, κεκαθαρμένον ἑπταπλασίως» (Ψαλμ. ια΄ 7).Η Παρθένος Μαρία δεν αμφισβήτησε καθόλου τα θεϊκά λόγια που της αποκάλυψε ο Αρχάγγελος. Αν τα είχε αμφισβητήσει, όπως έκανε ο Ζαχαρίας ο ιερέας, ίσως είχε τιμωρηθεί όπως εκείνος. Μ’ όλο που στις απαντήσεις και των δυο τους υπάρχει κάποια ομοιότητα, η καρδιά τους ήταν εντελώς διαφορετική. Κι εκείνο που βλέπει ο Θεός είναι η καρδιά του ανθρώπου. Δυο ολότελα διαφορετικές καρδιές μπορούν να διατυπώσουν παρόμοια λόγια.Η ταπεινή Παρθένος άκουσε την εξήγηση που της έδωσε ο αγγελιαφόρος του Θεού και συμπλήρωσε τη συζήτησή της με τον Αρχάγγελο με τα εξής λόγια: «Ἰδοὺ ἡ δούλη Κυρίου· γένοιτό μοι κατὰ τὸ ρῆμά σου» (Λουκ. α΄ 28). Δεν είπε, «ἰδοὺ ἡ δούλη σου, αρχάγγελε», αλλά «ἰδοὺ ἡ δούλη Κυρίου». ________________________ Γνώριζε πως ο αρχάγγελος ήταν απλά αγγελιοφόρος του Θεού, μετέφερε το θέλημά Του. Ήταν κι αυτός δυνατός και αθάνατος, αλλά ως υπηρέτης του ζώντος Θεού. Από την άλλη μεριά δεν είπε «γένοιτό μοι κατά το ρήμα του Κυρίου», αλλά «κατά το ρήμά σου». Έδειξε έτσι σεβασμό και τιμή στον αθάνατο λειτουργό του ουράνιου οικοδεσπότη. Κι οι δυο αυτές σκέψεις της φανερώνουν την άμεση υπακοή και την τέλεια ταπείνωσή της. Τέτοια σοφή απάντηση μόνο μια καρδιά που πλημμύριζε από καθαρότητα μπορούσε να δώσει. Γιατί σε τέτοια καρδιά δίδεται εύκολα και άμεσα αληθινή σοφία. Τη στιγμή του πειρασμού στον παράδεισο η Εύα την ξέχασε αυτή τη γλώσσα και πρόσεξε τα λόγια του σατανά, η καρδιά της τη στιγμή αυτή ήταν ακάθαρτη, σκοτισμένη. Λόγω του σκοτισμού αυτού η σοφία την εγκατέλειψε. Η υπερηφάνεια και η παρακοή σκότισαν την καρδιά της αλλά και το νου της. Από την υπερηφάνεια και την παρακοή της στο Θεό ο παλιός κόσμος γκρεμίστηκε, το γένος των ανθρώπων παραμορφώθηκε κι η κτίση ολόκληρη στενάζει. _________________________ Ο νέος κόσμος έπρεπε να θεμελιωθεί στην ταπείνωση και την υπακοή. Η ταπείνωση κι η υπακοή της Παναγίας Μητέρας του Θεού υπερβαίνουν κάθε λόγο. Μόνο ο Υιός της, ο Σωτήρας κι ανακαινιστής του κόσμου, θα την ξεπεράσει σε ταπείνωση κι υπακοή.Τελικά ο φτερωτός αγγελιοφόρος του «κεφαλαίου της σωτηρίας» μας πέταξε ψηλά στον ουρανό, κοντά στους αθάνατους συντρόφους του. Τα καλά νέα, ο «ευαγγελισμός» του, δεν είναι ένας απλός λόγος, αλλά μεταφράστηκε αμέσως σε έργο, όπως και κάθε λόγος του Θεού. Ο Θεός μιλάει και γίνεται, «εἶπε καὶ ἐγένετο».Στην γη, που ήταν καταραμένη λόγω του χωρισμού της από τον Θεό και της επίδρασης που δεχόταν από τις δυνάμεις του σκότους, δεν είχε φτάσει ποτέ ένα τόσο χαρμόσυνο κι ελπιδοφόρο μήνυμα σαν κι αυτό που έφερε ο αστραφτερός και θαυμάσιος αρχάγγελος Γαβριήλ. Ποια γλώσσα δε θα τον δοξάσει και ποια καρδιά δε θα νιώσει ευγνωμοσύνη απέναντί του;Ποτέ ήλιος δεν καθρεφτίστηκε τόσο λαμπερά σε διαυγή νερά, όσο στον καθρέφτη της πάναγνης καρδιάς της Παρθένου Μαρίας.


Γράφει ο όσιος Εφραίμ ο Σύρος για την παρθενία:Ω παρθενία, που χαροποιείς την καρδιά και ουρανοποιείς τη γη!Ω παρθενία, κτήμα αγαθό, αμόλυντο από άγρια θηρία!Ω παρθενία, που κατοικείς στις άκακες και ταπεινές ψυχές και μεταποιείς το λαό του Θεού!Ω παρθενία, που ανθίζεις σαν λουλούδι στην ψυχή και στο σώμα και πλημμυρίζεις τον οίκο με το άρωμά σου!Η διαυγής πρωινή αυγή, απ’ όπου προβαίνει ο ήλιος, θα σάστιζε μπροστά στην καθαρότητα κι αγνότητα της Παρθένου Μαρίας, από την οποία γεννήθηκε ο αθάνατος ήλιος της δικαιοσύνης, ο Χριστός και Σωτήρας μας. Ποιο γόνυ δε θα κλίνει μπροστά της και ποια γλώσσα δε θα κραυγάσει:«Χαίρε, ευλογημένη! Χαίρε, αυγή της σωτηρίας του ανθρώπου! Χαίρε, τιμιωτέρα των Χερουβίμ και ενδοξοτέρα των Σεραφείμ! Δόξα στον Υιό σου, τον Κύριο Ιησού Χριστό, τον Πατέρα και το Άγιο Πνεύμα, την ομοούσια και αδιαίρετη Τριάδα, τώρα και πάντα και στους αιώνες των αιώνων». Αμήν!===================Άγιος Νικόλαος Βελιμίροβιτς, Θεός επί γης, άνθρωπος εν ουρανώ: Από τον Ευαγγελισμό στην Χριστού Γέννηση: Ομιλίες Α΄, μετάφραση-επιμέλεια Πέτρος Μπότσης, 2η έκδ., Αθήνα, Μπότσης Πέτρος,