Τι είναι η ιερωσύνη;


Η ιερωσύνη είναι ένα Μυστήριο κατά το οποίο με την επίθεση των χειρών του Επισκόπου και την επίκληση του Αγίου Πνεύματος καθιερώνονται οι λειτουργοί της Εκκλησίας, για να τελούν τα ιερά Μυστήρια και να ποιμαίνουν το ποίμνιο του Χριστού «Έτσι πρέπει να μας θεωρούν οι άνθρωποι, σαν υπηρέτες του Χριστού και οικονόμους των μυστηρίων του Θεού» (Α΄ Κορ. 4, 1).

Και προς τους Επισκόπους μιλώντας πάλι ο Παύλος λέει «Προσέχετε τους εαυτούς σας και ολόκληρο το ποίμνιο, στο οποίο το Πνεύμα το άγιο σας έβαλε επισκόπους, για να ποιμαίνετε την Εκκλησία του Θεού, την οποία απέκτησε με το δικό Του Αίμα» (Πράξ. 20, 18).

Τι σημαίνει «να ποιμαίνουν το ποίμνιο του Χριστού»;

Σημαίνει να καθαγιάζουν με τα Μυστήρια τον λαό του Θεού και να του διδάσκουν την πίστη και την ευσέβεια.

Πόσοι βαθμοί ιερωσύνης υπάρχουν;

Υπάρχουν τρεις: Του επισκόπου, του πρεσβυτέρου και του διακόνου.

Ποια είναι η διαφορά μεταξύ αυτών;
Ο διάκονος διακονεί, υπηρετεί στην τέλεση των Μυστηρίων· ο ιερέας -o πρεσβύτερος- τελεί τα Μυστήρια της Εκκλησίας· ο Επίσκοπος όχι μόνο τελεί ο ίδιος τα Μυστήρια, αλλά έχει επίσης την εξουσία να δίνει και σε άλλους την Χάρη του Αγίου Πνεύματος, με την επίθεση των χειρών του, να τελούν τα ιερά Μυστήρια. Δηλαδή ο Επίσκοπος έχει, μόνο αυτός, την εξουσία της χειροτονίας.

Περί της εξουσίας του Επισκόπου ο Παύλος γράφει στον Τίτο: «Για τον σκοπό αυτό σε άφησα στην Κρήτη, για να διορθώσεις τα ελλιπή και να εγκαταστήσεις σε κάθε πόλη πρεσβυτέρους, όπως εγώ σε διέταξα» (Τίτ. 1, 5).
   Και προς τον Τιμόθεο ο Παύλος πάλι λέει: «Κανέναν μην χειροτονείς γρήγορα» (Α΄ Τιμ. 5, 22).


Αφού ο απόστολος Παύλος λέει ότι ένας είναι ο μεσίτης μεταξύ Θεού και ανθρώπων, ο Ιησούς Χριστός (βλ. Α΄ Τιμ. 2, 5), τι χρειάζονται οι ιερείς;


Πραγματικά μία είναι η ιερωσύνη στην Εκκλησία, η ιερωσύνη του Χριστού.
  Οι τρεις βαθμοί ιερωσύνης που αναφέραμε πιό επάνω, του διακόνου, του πρεσβυτέρου και του Επισκόπου, είναι συμμετοχή, κατ’ ανάλογο βαθμό και κατά ειδικό τρόπο, στην μία ιερωσύνη του Χριστού.

Γιατί διάκονος, πρεσβύτερος και Επίσκοπος, έχουν κατά ειδικό τρόπο συμμετοχή στην ιερωσύνη του Χριστού;

Γιατί κατά γενικό τρόπο όλα τα βαπτισμένα μέλη της Εκκλησίας μετέχουν στην εξουσία και την δύναμη της ιερωσύνης του Χριστού. Αυτή την σημασία έχει το «βασίλειον ἱεράτευμα» (Α΄ Πέτρ. 2, 5.9. Αποκ. 1, 6. 5, 10). που αναφέρεται σ’ όλους τους πιστούς. «Η χαρισματική εξουσία της ιερωσύνης, που κάνει δυνατή την ένωση των μελών της Εκκλησίας με τον Θεό, συγκροτεί όλο το σώμα (της Εκκλησίας) και διακλαδίζεται σε γενική και ειδική ιερωσύνη. Πρόκειται για μια ιερωσύνη, την ιερωσύνη του Χριστού που είναι οργανικά συνδεδεμένη με το εκκλησιαστικό σώμα. Μέσα σε τούτη τη γενική ιερωσύνη φύεται το ειδικό χάρισμα που το έχουν με τη χειροτονία ο επίσκοπος, ο πρεσβύτερος και ο διάκονος. Η ειδική ιερωσύνη του επισκόπου, του πρεσβυτέρου και του διακόνου είναι χαρισματική λειτουργία που κάνει δυνατή την αύξηση και προκοπή του σώματος (της Εκκλησίας). Έτσι δεν υπάρχει πια ούτε μεσιτική ούτε κυριαρχική εξουσία από την πλευρά των κατόχων του χαρίσματος της ιερωσύνης. Άλλωστε το ειδικό αυτό χάρισμα ενεργοποιείται μόνο μέσα στο σώμα της Εκκλησίας, στο σύνολο του λαού, θα λέγαμε, και με κανένα τρόπο έξω απ’ αυτό. Δεν μπορεί να διακριθεί σαν κάτι αυτόνομο, γιατί είναι η κεντρική λειτουργία του σώματος… Έτσι η ειδική ιερωσύνη είναι ενταγμένη λειτουργικά στην γενική ιερωσύνη όλου του σώματος της Εκκλησίας» (Ματσούκας, Δογματική … σ. 490-492)


++++++++++++++++++++++++++++++

  Μπορεί ο καθένας να χειροτονηθεί και να λάβει το ειδικό χάρισμα της ιερωσύνης;

Υπάρχουν και κωλύματα και όποιος βαρύνεται με αυτά δεν επιτρέπεται να χειροτονηθεί.

Ποια είναι τα κωλύματα ιερωσύνης;
Παραθέτουμε όσα γράφει ο αείμνηστος πρωτοπρεσβύτερος Κωνσταντίνος Καλλίνικος:

  «Εις ιερωσύνην δεν γίνεται δεκτός ο ασεβής, ο αιρετικός, ο αποστάτης. Ουδέ ο γόης και ο περί τα σκότια καταγινόμενος. Ουδέ ο κλέπτης, ο τυμβωρύχος και ο ιερόδουλος. Ουδέ ο μοιχός και ο πόρνος. Ουδέ ο μετά χήρας ή διαζευμένης ή ελαφρών ηθών συνεζευγμένος. Ουδέ ο δίγαμος. Ουδέ ο ανθρωποκτονήσας ή εαυτόν ακρωτηριάσας. Ουδέ ο τυφλός ή κωφός. Ουδέ ο μήπω την κανονικήν ηλικίαν κεκτημένος. Ουδέ ο νεοφώτιστος ή ο των κλινικών δεχθείς βάπτισμα. Ουδέ ο ψευδορκήσας και μάλιστα επί δημοσίου δικαστηρίου. Ουδέ ο οπωσδήποτε την υπόληψιν αυτού χράνας και τας συνειδήσεις των χριστιανών σκανδαλίσας. Ουδέ ο αναλφάβητος και αθεολόγητος, ίνα μη ο τυφλός γίνη των τυφλών οδηγός. Ουδέ τέλος ο κατά το σώμα ή το ήθος ή την υπόληψιν ή διάνοιαν μη τετράγωνος και ολόκληρος. Αλλά τις λοιπόν δικαιούται εις τας ιερατικάς να συγκαταριθμηθεί τάξεις; Ο αρτιμελής. Ο τας φρένας και το ήθος πλήρης. Ο τουλάχιστον κατά την φρόνησιν, εάν μη την τρίχα, πολιός. Ο παρά των έξωθεν έχων μαρτυρίαν αγαθήν. Ο μονόγαμος, και τούτο μόνο επί πρεσβυτέρου, διακόνου και των επιλοίπων, διότι ο επισκοπής ορεγόμενος ανάγκη, κατά την κρατήσασαν τάξιν, να λαμβάνηται ή εκ των παρθένων ή εκ των σωφρόνων. Ο κατά το παράδειγμα των μαθητών του Χριστού καταλλήλως επί χρόνον προπαιδευθείς, δια να είναι ικανός και το ποίμνιον να φωτίζη και τους αντιλέγοντας να αποστομώνη. Ο υψηλότερα των άλλων κατά την ηθικήν ιστάμενος και αγνότητα βίου εγκεκομβωμένος και θείου ζήλου εμπεφορημένος και χρημάτων κρείττων και κοινωνικών ψευδών υπέρτερος. Ο τας Γραφάς και του Πατέρας μελετών και δι’ ενδελεχούς προσευχής μετά του θείου επικοινωνών. Ο όχι σιμωνιακώς ή τη ευνοία κοσμικών αρχόντων συλήσας την χάριν και εισπηδήσας από το παράθυρον, αλλ’ ο δυνάμει των οικείων προσόντων εισελθών δια της θύρας».
  (Ο Χριστιαν. ναός … σ. 445-6).

(συνεχίζεται)