Ενιαία περιοχή

Το Άγιον Όρος ειδικότερα, υπήρξε αμιγής, ενιαία περιοχή αναχωρητισμού, γι’ αυτό και πολύ νωρίς το άβατον στην αθωνική χερσόνησο περιφρουρήθηκε με αυτοκρατορικά διατάγματα. Στο πρώτο Tυπικό του Αγίου Αθανασίου του Αθωνίτη (969) σαφώς απαγορευόταν η είσοδος γυναικών. Χαρακτηριστικά αναφέρει: «Ου σχοίης ζώον των εκ του θήλεος γένους εις χρείαν υπουργικήν ο τω θήλει παντάπασιν αποταξάμενος». Με το Τυπικό του Ιωάννου Τσιμισκή απαγορευόταν η είσοδος ευνούχων και αγενείων παίδων, όπως κατόπιν και με το Τυπικό του Κωνσταντίνου Θ’ Μονομάχου. Στο Τυπικό του Μανουήλ Παλαιολόγου (1394) ορίζεται: «θηλυκά ζώα μηδείς εισαγαγέτω εντός του Όρους μηδέ λαϊκοίς αφιέναι όλως νέμεσθαι θηλυκά ή αρσενικά, όρος και νόμος αμφοτέρων έστω έως της βίγλας, περαιτέρω μη προβήναι, ει δε τούτων καταφρονήσει έστω και αυτός υπό τα επιτίμια των αγενείων».

Παραβιάσεις

Ομαδική είσοδος γυναικών στο Άγιον Όρος σημειώθηκε τον 7ο και 8ο αι. όταν εισέβαλαν στο Όρος Ρηγχίνοι και Σαγουδάτοι νομάδες με τις γυναίκες τους που κατά τον Παπαδάτο μετοικίσθηκαν στην Πελοπόννησο από τον αυτοκράτορα Αλέξιο Κομνηνό (1081-1118), στον οποίο είχαν προσφύγει οι Αγιορείτες μοναχοί. Ουσιαστικά όμως με την έννοια της παραβίασης τυπικών διατάξεων πρώτη παραβίαση του αβάτου από γυναίκα έγινε το 1346 από τη σύζυγό του Σέρβου ηγεμόνα Στέφανου Δουσάν Ελένη, που σύμφωνα με μια εκδοχή επισκέφθηκε όλα τα υπάρχοντα τότε αγιορείτικα μοναστήρια και με άλλη, είδε από μακριά μόνο τη Μονή Χελανδαρίου.
Παραβιάσεις έχουν σημειωθεί στα νεώτερα χρόνια με διάφορες Ρωσίδες που έφθαναν νύχτα με ρωσικά πλοία στην αποβάθρα της Μονής Αγίου Παντελεήμονα και από εκεί περνούσαν στο μοναστήρι. «Μάλιστα, σημειώνει ο Παπαδάτος, η παράδοσις αναφέρει ότι η επισυμβάσα κατά μήνα Αύγουστον του έτους 1878 πυρκαϊά εν τη Ι. Μονή ταύτη, ης αποτέλεσμα υπήρξεν η αποτέφρωσις μιας πτέρυγος αυτής, οφείλεται εις την εκεί παραμονήν ρωσσίδος πριγκηπίσσης» (όπ. παρ. σελ. 34). Ο ίδιος αναφέρει και άλλες περιπτώσεις παραβιάσεων με τη συνεργία Ρώσων μοναχών, όπως ενός Θεοδοσίου κελιώτη, περίπτωση για την οποία ο Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως Ιωακείμ που την πληροφορήθηκε έστειλε (1905) αυστηρότατη επιστολή (Πετρακάκος, όπ. παρ., σ.σ. 144-145). Το 1882 έφθασε στο Όρος η μεγάλη δούκισσα Αλεξάνδρα Πετρόβνα για τη θεμελίωση του κύριου ναού της Σκήτης του Προφήτη Ηλιού, όμως όταν της πρόβαλαν το άβατο, το σεβάστηκε σύμφωνα με τον Γεράσιμο Σμυρνάκη (σελ. 234) και αναχώρησε.
Στις 19 Μαΐου 1942 παραβίασε το άβατο η σύζυγος του λαϊκού γραμματέα της μονής Σίμωνος Πέτρας και στις 22 του ίδου μήνα και χρόνου η αρραβωνιαστικιά υπαλλήλου μαγαζιού της Δάφνης κ.ά. γυναίκες, όλες στο επίνειο των Καρυών. Η Ιερά Κοινότητα όμως δεν επέτρεψε να γίνει καθεστώς και προέβη σε άμεση απέλασή τους (βλ. Δημ. Γ. Τσάμη: Άγιον Όρος. Προσέγγιση στην πρόσφατη ιστορία του, Θεσσαλονίκη 1986, σελ. 82). Το θέρος του 1944, μπήκαν από την Ιερισσό γυναικόπαιδα στο Άγιον Όρος (Μονή Εσφιγμένου) ζητώντας προστασία. Στους εκπροσώπους που έστειλε η Ιερά Κοινότητα, για να δουν τι συμβαίνει, «οι οικογένειες δήλωσαν ότι κατέφυγαν στο Άγιον Όρος, γιατί κινδύνευε η ζωή τους και ότι θα αποχωρήσουν με την πρώτη ευκαιρία. Η.Ι.Μ. Εσφιγμένου προθυμοποιήθηκε να τους συμπαρασταθεί και προσφέρθηκε να τους μεταφέρει στην Ιερισσό με βενζινόπλοιο» (Τσάμης, όπ. παρ.).
Στις 16 Οκτωβρίου 1948 επιτέθηκε στις Καρυές τμήμα της VI Μεραρχίας του Δημοκρατικού Στρατού, που την αποτελούσαν 400 άνδρες και γυναίκες ένοπλες, για να προμηθευθούν τρόφιμα. Από τις συμπλοκές με τους άνδρες της χωροφυλακής υπέστη καταστροφές το κτίριο της Διοίκησης (Τσάμης, σελ. 101).
Η Μαρί Σουαζί έγραψε ένα βιβλίο, όπου ισχυρίζεται ότι έμεινε στο Άγιον Όρος μια εβδομάδα. Το γεγονός αμφισβητείται. Στα μεταπολεμικά χρόνια το άβατο παραβιάστηκε από γυναίκες που προσέγγιζαν τις ακτές του με ταχύπλοα, εφ’ όσον όμως συλλαμβάνονταν, δικάζονταν στη Θεσσαλονίκη.

…….
Γράφει ο Ι. Μ. ΧΑΤΖΗΦΩΤΗΣ