ο άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός για τα μνημόσυνα (β)

Posted: 10/10/2012 in Μνημόσυνα

 

Ο σοφός Γρηγόριος Νύσσης, πάλι, γράφει:»Τίποτα δεν παραδόθηκε ασυλόγιστα κι ανώφελα από τους μαθητές και κύρηκες του Χριστού, μα και τίποτα δεν διατηρήθηκε ασυλλόγιστα και ανώφελα σ’ ολόκληρη την Εκκλησία του Θεού. Το να μνημονεύονται κατά τη θεία κι ολόλαμπρη μυσταγωγία εκείνοι που κοιμήθηκαν ορθόδοξοι, είναι οπωσδήποτε ωφέλιμο και θεάρεστο».

Γιατί τα λόγια, «Εσύ Κϋριε θ’ αμείψεις ή θα τιμωρήσεις τον καθένα ανάλογα με τα έργα του (Ψαλμ. 61:13) και «ο καθένας θα θερίσει αυτό που έσπειρε» και τα άλλα παρόμοια, έχουν λεγχθεί οπωσδήποτε για τη δευτέρα παρουσία του Κυρίου, τη φοβερή κρίση και τη συντέλεια του κόσμου. Τότε, βέβαια, δεν θα υπάρχει δυνατότητα βοήθειας. Τότε θα είναι ανώφελη κάθε ικεσία.Γιατί, όταν τελειώσει το παζάρι, δεν υπάρχει πιά εμπόρευμα για διαπραγμάτευση.Πραγματικά, πού θα είναι τότε οι ιερείς για την τέλεση της λατρείας;Πού θα είναι οι φτωχοί; Πού θα είναι οι ψαλμωδίες; Πού θα είναι οι ευεργεσίες; Πού οι αγαθοεργίες;

 

Γι’ αυτό, πρίν έρθει εκείνη η ώρα, ας βοηθήσουμε ο ένας τον άλλο και ας προσφέρουμε στον φιλάνθρωπο Θεό τα έργα της αγάπης μας στους αδελφούς. Γιατί δέχεται με ευχαρίστηση τις προσφορές μας για χάρη όσων δεν πρόλαβαν και έφυγαν, θα λέγαμε, απροετοίμαστοι. Τις δέχεται και τις λογαριάζει σαν πράξεις και προσσφορές εκείνων. Έτσι θέλει ο φιλάνθρωπος Κύριος, να Του ζητάνε τα πλάσματά Του και να τους δίνει όσα είναι για την σωτηρία τους. Και μάλιστα λυγίζει ολοκληρωτικά όταν κάποιος δεν αγωνίζεται μόνο για την δική του ψυχή, αλλά ενδιαφέρεται και για την ψυχή του πλησίον του. Στην περίπτωση αυτή ο άνθρωπος γίνεται μιμητής του Θεού και τις δωεές των άλλων τις ζητάει σαν δικές του χάρες. Έτσι εκπληρώνει την προϋπόθεση της τέλειας αγάπης, εξασφαλίζει τον μακαρισμό («μακάιοι είναι όσοι δείχνουν έλεος στους άλλους, γιατί σ’ αυτούς θα δείξει το έλεός Του ο Θεός») και, μαζί με την ψυχή του πλησίον, ευεργετεί πάρα πολύ και τη δική του ψυχή.

 

Ο Παλλάδιος, στη Λαυσαϊκή Ιστορία του, αναφέρει με ακρίβεια τα θαύματα του μεγάλου Μακαρίου. Εκεί γράφει πως ο όσιος Μακάριος, ρωτώντας κάποτε το κρανίο ενός νεκρού, έμαθε όλα τα σχετικά μ’ αυτούς που έχουν πεθάνει. Και στο τέλος το ρώτησε:»Δεν βρίσκετε, λοιπόν, καμιά παρηγοριά;». Αυτή την ερώτηση την έκανε, γιατί συνήθιζε να προσεύχεται για τους νεκρούς και ήθελε να ξέρει αν πραγματικά τους ωφελούσε. Τότε ο φιλάνθρωπος Θεός θέλησε ν’ αποκαλύψει την αλήθειαστον πιστό υπηρέτη Του. Τον πληροφόρησε λοιπόν μέσω του κρανίου:»Όταν προσφέρεις τις δεήσεις για τους νεκρούς, αισθανόμαστε μια μικρή ανακούφιση».

Κάποιος άλλος πάλι, από τους όσιους πατέρες είχε έναν μαθητή που ζούσε απρόσεκτα. Έτσι μέσα στη ραθυμία, έφτασε στο τέλος της ζωής του. Ο πολυεύσπλαχνος και φιλάνθρωπος Κύριος φανέρωσε στον γέροντα που Τον παρακάλεσε με δάκρυα, ότι θα ρίξει τον μαθητή του στη φωτιά μέχρι τον λαιμό, όπως τον πλούσιο της παραβολής του Λαζάρου (Λουκ. 16: 23-24). Όταν ο όσιος γέροντας άρχισε να χτυπιέται και να ικετεύει κλαίγοντας το Θεό, Εκείνος του αποκάλυψε ότι θα τον βάλει στη φωτιά μέχρι την ζώνη. Μα όταν και πάλι ο γέροντας Τον παρακάλεσε με μεγάλη επιμονή, ο Θεός του έδειξε σε όραμα ότι λύτρωσε τελείως τον μαθητή του από τη φωτιά της κολάσεως.

 

Όσο για τον λόγο του προφήτη, «Στον άδη ποιός θα μετανοήσει ενώπιόν Σου;» (Ψαλμ. στ:6), είπαμε ήδη πως οι απειλές του παντοκράτορα Θεού είναι, βέβαια, φοβερές, αλλά τελικά τις εξουδετερώνει η ανυπολόγιστη φιλανθρωπία Του. Άλλωστε, και μετά απ’ αυτόν τον λόγο του προφήτη, έγινε οπωσδήποτε μετάνοια στον άδη. Εννοώ την μετάνοια εκείνων που πίστεψαν εκεί, όταν κατέβηκε ο Κύριος για να τους σώσει. Αλλά και στον άδη δεν τους έσωσε όλους ο Ζωοδότης. Έσωσε μόνο όσους πίστεψαν.Αυτό δεν σημαίνει ότι καταργείται η προφητεία.Όχι, ποτέ.Απλά αποδεικνύεται ότι ο πανάγαθος Κύριος νικιλεται από την αγάπη Του στον άνθρωπο. Το ίδιο έγινε και με τον προφητικό λόγο του Ιωνά, «Η Νινευί θα καταστραφεί» (Ιων.3:4). Και όμως δεν κατατράφηκε, γιατί η αγαθότητα του Θεού νίκησε την δικαιοσύνη Του. Και στον Εζεκία είπε με το στόμα του προφήτη Ησαϊα»τακτοποίησε τις υποθέσεις του σπιτιού σου, γιατί θα πεθάνεις». Και όμως δεν πέθανε. Στον Αχαάβ, πάλι, έστειλε τον προφήτη Ηλία για να τον προειδοποιήσει «θα σου στείλω συμφορές». Και δεν του έστειλε. Γιατί; Το εξήγησε στον προφήτη: «Είδες πώς μετανόησε ο Αχαάβ; Γι’ αυτό δεν θα του στείλω συμφορές όσο ζεί». Πάλι, δηλαδή, η αγαθότητά Του νίκησε την απόφασή Του, όπως έγινε και σε πάρα πολλές άλλες περιπτώσεις και όπως θα γίνεται μέχρι την συντέλεια του κόσμου, τότε που θα τελειώσει το πανηγύρι, τότε που κάθε άνθρωπος θα βρεθεί μόνος του με το φορτίο του.. Ενώ τώρα είναι ακόμη καιρός, καιρός για φροντίδα, καιρός για συναλλαγή, καιρός για κόπο και τρεχάματα και αγώνα. Και μακάριος είναι εκείνος που δεν απόκαμε, ούτε έχασε την ελπίδα του. Μα πιό μακάριος είναι εκείνος που αγωνίστηκε καί για τον εαυτό του καί για τον πλησίον του.

Γιατί αυτό, το να τρέχει δηλαδή ο καθένας σε βοήθεια του πλησίον, ευχαριστεί περισσότερο τον φιλεύσπλαχνο Κύριο. Αυτό θέλει και επιθυμεί, να ευεργετεί ο ένας τον άλλο καί στην παρούσα ζωή και μετά τον θάνατο. Αν δεν έβλεπε σωστό κάτι τέτοιο, δεν θα μας έδινε το δικαίωμα να μνημονεύουμε τους νεκρούς στη θεία λειτουργία, καθώς τους κάνουμε μνημόσυνα στις τρείς μέρες, στις εννέα, στις σαράντα και στο χρόνο, όπως χωρίς καμιάν αντίρρηση τα δέχεται η Εκκλησία και όπως απαρασάλευτα τα τηρεί ο ευσεβέστατος λαός της.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s